Ruimte maken voor God

De veertigdagentijd is een tijd van bewust vertragen. In het voorbeeld van Jezus Christus, die veertig dagen in de woestijn verbleef, worden ook wij uitgenodigd om stil te worden en ons hart te richten op God. Vasten kan daarbij helpen: niet als doel op zich, maar als middel om ruimte te scheppen. Door iets los te laten – voedsel, schermtijd, gewoonten – ontstaat er openheid. Openheid om te bidden, te luisteren en opnieuw te ontdekken wat werkelijk van waarde is in het licht van Pasen.

Vasten in de veertigdagentijd wint al decennialang aan populariteit onder protestanten. Maar deze invulling is natuurlijk niet nieuw. . Koning David, Daniël, Mozes, Elia, het zijn niet de minste namen. Allemaal vasten ze een bepaalde periode om Gods hulp te zoeken. En Jezus laat zijn voedsel staan als Hij zich terugtrekt in de woestijn, ter voorbereiding op zijn werk onder de mensen.

Al sinds de vroege kerk staat deze periode in het teken van soberheid, inkeer en bezinning. Maar in de middeleeuwen raakt vooral het vasten op vaste dagen en richting Pasen in ongebruik. Maar door verandering in cultuur en de huidige kijk op geloof komt het vasten weer in.

Sinds het begin van deze eeuw is de veertigdagentijd weer een tijd van bezinning, gebed en vasten. , waarin christenen zich op Pasen voorbereiden. Direct na carnaval – op Aswoensdag – begint de overgang van feest naar soberheid, die kan helpen om bewust een nieuwe start te maken. Het herinnert ons eraan dat het leven niet draait om overvloed en het richt ons hart op God. Kerkvader Augustinus zei: “Vasten reinigt de ziel, verheft de geest en maakt het hart nederig.”
En als je gaat vasten is het goed om een doel te stellen: wat wil ik bereiken in deze veertig dagen? Maar maak het ook haalbaar: kies iets dat uitdagend maar wel realistisch is. En velen koppelen vasten aan sociale gerechtigheid.

Hoewel de oorspronkelijke bedoelingen goed waren, was Luther kritisch op het vasten in de (rooms-katholieke) kerk. Het vasten is veel erger geworden, zei hij, dan in de tijd van de joden en de farizeeërs. Zij vastten tenminste nog echt, hoewel zij er wel op uit waren om iedereen te laten zien hoe goed zij dat deden (Matteüs 6:16-18). Zo was het volgens Luther geen vasten wanneer men op vrijdag het vlees liet staan maar zich wel vol at met vis.

Wie meer ruimte voor God wil maken, kan gebruik maken van verschillende Bijbelleesroosters. Het Nederlands Bijbelgenootschap heeft een digitaal leesrooster. Tearfund daarentegen heeft een veertigdagenkalender. De Protestantse Kerk heeft een veertigdagenkalender (de Petrus kalender) die je zowel op papier kan bestellen als digitaal kan bekijken. Ignatiaanse spiritualiteit helpt je via een dagelijkse mail God te zoeken en te vinden. Een modernere variant is 40 dagen Heilige Herrie, waarbij de mooiste popnummers zijn uitgezocht bij de Bijbelteksten van de Petrus kalender.

Een goede veertigdagentijd toegewenst!