Huiszegen in het nieuwe jaar

Vandaag ontving ik van een katholieke hulporganisatie het aanbod om een handgemaakte huiszegen van christelijke ambachtslieden uit Betlehem te bestellen. Het doel ervan is je huis een zichtbaar teken van geloof en vertrouwen te geven. De woorden ‘God zegene dit huis. Amen‘ zijn op vijf olijfhouten plaatjes gegraveerd. Een krachtig gebed dat elke dag herinnert aan Gods aanwezigheid en bescherming, aldus de folder.

In ons land heb ik nog nooit zo’n huiszegen aan de gevel van een huis aangetroffen. Wellicht zijn er wel mensen die het als een sfeervol religieus sieraad aan de muur in de woonkamer of de hal hebben hangen.

Vooral in katholieke kringen is het wel een goede gewoonte om bij gelegenheid van het nieuwe jaar je huis te laten zegenen door een priester of pastoor. Maar door het gebrek aan deze geestelijken is dat dikwijls niet meer mogelijk. Daarom kan je thuis een huiszegenkaart uitprinten en in de kerk laten zegenen.

Maar in (zuidelijk) Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk en Noord-Italië (Südtirol) is deze traditie rond Driekoningen nog steeds bijzonder levendig. Maar ook hier is er een groot gebrek aan geestelijken om die zegen persoonlijk uit te spreken en op te schrijven. Alleen in de kleine bergdorpjes wordt nog bijna elk huis of boerderij bezocht.

Nu zingen hier Sternsinger, verkleed als de wijzen, een lied, spreken een zegen uit en zamelen geld in voor diaconale activiteiten. Zij doen dit namens de parochie. De door de kinderen uitgesproken zegenwens is daar vaak meer van deze tijd. “Wij vragen God om Zijn zegen over dit huis en allen die hier wonen. Moge Hij je beschermen tegen al het kwaad en je vrede, gezondheid en een goed nieuw jaar schenken.”

Als dank schrijven ze met gezegend krijt boven of naast de voordeur 20 ✝ C ✝ M ✝ B ✝ 26. Hier bij staat 2026 voor het kalenderjaar 2026 en maakt ✝ het expliciet tot een zegenteken.
Sommigen denken bij de letters aan Caspar, Melchior en Balthasar. Dit zijn echter de fictieve Perzische namen die aan de wijzen uit het oosten worden toegeschreven. Een andere uitleg staat voor Cana Magi Baptisma. Deze woorden staan voor de drievoudige openbaring van de Heer, wanneer Jezus zich laat kennen aan alle mensen. Ze verwijzen dan naar resp. de bruiloft in Kana (Cana), de aanbidding van de wijzen (Magi) en de doop van Jezus in de Jordaan (Baptisma).
Meer recht doen de Latijnse woorden Christus Mansionem Benedicat. Deze zegenspreuk betekent Christus zegene dit huis.