Landelijke Actie Onderdak

Een protestantse kerk in Apeldoorn geeft als eerste kerk gehoor aan de landelijke Actie Onderdak voor statushouders en stelt een leegstaande pastorie beschikbaar. Inmiddels hebben – volgens de Raad van Kerken – tientallen kerken aangegeven statushouders te willen opvangen en hebben honderden kerken informatie opgevraagd.
Asielminister Van den Brink sprak zijn waardering uit voor de inzet van deze kerkelijke gemeente. “Het is heel mooi te horen hoeveel reacties er al zijn geweest vanuit verschillende kerken. En het is mooi om hier in Apeldoorn te zien dat er in zo’n korte tijd zoveel gebeurd is. Dat er zoveel vrijwilligers zijn opgestaan en aan de slag zijn gegaan. Daar word je natuurlijk heel enthousiast van.” Volgens de minister laten de vrijwilligers zien dat ook kleinschalige opvang een bijdrage kan leveren aan het oplossen van de problemen in de asielopvang. Het laat zien hoe kerken snel en doelgericht kunnen schakelen zodra de nood aan de man is.

Een van de vrijwilligers benadrukte dat het belangrijk is om met mensen in gesprek te blijven over de opvang van vluchtelingen. “Je moet de zorgen serieus nemen, maar ik zou willen meegeven dat je met mensen moet praten, in plaats van óver hen te praten.”

De opvang in Apeldoorn is onderdeel van Actie Onderdak, die op 20 oktober van start ging. Het initiatief – dat de druk op de asielopvang moet verlichten – komt van een coalitie van kerken: Raad van Kerken, samen met de Protestantse Kerk (PKN) en de Rooms-Katholieke Kerk (RKK). Ook de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), MissieNederland en Samen Kerk in Nederland (SKiN) ondersteunen deze actie. Het initiatief is uitgewerkt in samenwerking met het ministerie van Asiel en Migratie en het COA. De betrokken organisaties doen nadrukkelijk een beroep op de christelijke barmhartigheid, vanuit de overtuiging dat het christenen past om vreemdelingen gastvrij in hun midden te ontvangen. Hun oproep eindigde dan ook met de woorden: ‘Open uw hart en uw deuren.’

De Kerk van Haarlem geeft gehoor aan deze oproep en we stellen onszelf de vraag: hoe en waar kunnen we statushouders een veilige plek bieden. De coördinatie in Haarlem is in handen van het Diaconaal Platform Haarlem.

Inmiddels hebben ook de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) zich aangesloten. Hoewel de CGK geen lid is van de Raad van Kerken, heeft het wel plaatselijke gemeenten opgeroepen om deelname te overwegen. “We ondersteunen deze actie van harte omdat het een hele praktische manier is om barmhartigheid en gerechtigheid te tonen.”

De deelnemende kerken worden gevraagd om gedurende drie maanden onderdak te bieden, vooral aan gezinnen met kinderen. Dat kan bijvoorbeeld in een leegstaande pastorie, een bijgebouw van de kerk of een andere geschikte woning. De kosten voor de opvang worden door het Rijk vergoed. Stichting INLIA (hét kennisinstituut op het terrein van asielzoekers in nood o.l.v. directeur John van Tilborg) verzorgt de praktische begeleiding van de oppvang. Het COA moet ervoor zorgen dat de gezinnen na afloop elders terechtkunnen.

Het is overigens niet de eerste keer dat kerken worden gevraagd om statushouders tijdelijk op te vangen. In 2022 ontstond het project Samen thuisgeven, waarbij kerken en maatschappelijke organisaties woonruimte beschikbaar stelden om de doorstroom vanuit asielzoekerscentra te bevorderen.

Wat kun jij en je geloofsgemeenschap doen?
* Bid mee. Je kunt meebiddenvoor deze actie, voor de deelnemende kerken, de vrijwilligers die betrokken zijn en voor de statushouders in Nederland die op een plek wachten.
* Denk na over een geschikte locatie. Wellicht zie je mogelijkheden, waar een ander niet direct aan denk. Voor kerken die meedoen, is er professionele hulp en begeleiding en de kosten worden vergoed.
* Vrijwilligers nodig. Heeft jouw kerk of gemeente geen ruimte maar wil je wél graag meedoen met een andere geloofsgemeenschap in je omgeving? Ook dat kan!

Heb je vragen, dan kun je hier terecht.